Sức ngựa hay còn gọi là mã lực là gì?

Có thể bạn đã nghe về sức ngựa hay mã lực. Chỉ cần mỗi quảng cáo xe hơi trên TV là trước tiên họ sẽ đề cập đến nó, mọi người nói về chiếc xe hơi của họ với từ ngữ đó và thậm chí hầu hết các máy cắt cỏ đều có một nhãn dán lớn trên đó có ghi về mã lực để cho bạn biết và đánh giá về chiếc máy của bạn

Nhưng mã lực là gì, và đánh giá mã lực có ý nghĩa gì về hiệu suất? Trong bài này, bạn sẽ được biết chính xác mã lực là gì và làm thế nào bạn có thể áp dụng nó vào cuộc sống hàng ngày của bạn.
Thuật ngữ " mã lực" được phát min bởi kỹ sư James Watt. Watt sống từ năm 1736 đến năm 1819 và nổi tiếng với công việc của ông về việc cải thiện hiệu suất của động cơ hơi nước . Chúng ta nhớ đến James khi mỗi lần chúng ta nhắc đến chiếc bóng đèn 60W
Câu chuyện kể rằng Watt đã làm việc với những con ngựa nâng than tại một mỏ than, và ông muốn có một cách để nói về sức mạnh sẵn có từ một trong những động vật này. Anh ta phát hiện ra rằng, trung bình, một con ngựa mỏ có thể làm được công việc là 22.000 foot-pounds (ft-lb) (đơn vị lực hoặc công nâng một pounds lên một foot trong một phút). Sau đó ông tăng số đó lên 50 phần trăm và đo được mã lực là 33.000 feet-pounds trong một phút. Vậy có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là: Mã lực cơ học được mô tả là sức mà một chú ngựa bỏ ra để kéo 33.000 pound (1 pound = 454 gram) lên 1 foot (30,48 cm) trong thời gian 1 phút (minute)Đó là đơn vị đo lường tùy ý, đã trải qua nhiều thế kỷ và bây giờ xuất hiện trên xe của bạn, máy cắt cỏ, máy cưa xích và ngay cả trong một số trường hợp như máy hút bụi của bạn .

Mã lực

Điều này có nghĩa là mã lực: Trong phán đoán của Watt, một con ngựa có thể làm được 33.000 feet-pounds công việc mỗi phút. Vì vậy, hãy tưởng tượng con ngựa đang nuôi than từ mỏ than như đã trình bày ở trên. Một con ngựa có công suất 1 mã lực có thể nâng 330 pounds than lên 100 feet trong một phút, hoặc 33 pound than lên 1.000 feet trong một phút, hoặc 1.000 pounds lên 33 feet trong một phút. Bạn có thể tạo nên sự kết hợp của quãng đường và cân nặng mà bạn thích. Miễn là sản phẩm là 33.000 feet-pound trong một phút, bạn có một mã lực.
Bạn có thể tưởng tượng rằng bạn sẽ không muốn nạp 33.000 pounds than trong thùng và yêu cầu con ngựa di chuyển nó lên 1 foot trong một phút vì con ngựa không thể nhúc nhích được một lượng lớn. Bạn có thể có lẽ cũng tưởng tượng rằng bạn sẽ không muốn đặt 1 pound than trong xô và yêu cầu con ngựa để chạy 33.000 foot trong một phút, vì nó tương đương 375 dặm một giờ và ngựa không thể chạy mà nhanh như vậy được
Sau thời điểm Jame Watt đưa ra định nghĩa mã lực, có hàng loạt đơn vị công suất được sáng tạo để phù hợp với điều kiện từng ngành. Tính đến hiện tại, có tới 4 loại mã lực khác nhau gồm:
1. Mã lực cơ học (mechanical horsepower) (trùng với định nghĩa của Jame Watt).
2. Mã lực theo hệ mét (metric horsepower).
3. Mã lực điện (electrical horsepower, sử dụng cho ngành điện).
4, Mã lực nồi hơi (boiler horsepower).

Đối với ngành công nghiệp xe hơi, mã lực cơ học (mechanical horsepower) và mã lực theo hệ mét là phổ biến nhất. Mã lực theo hệ mét khai sinh tại Đức trong thế kỷ 19 và mở rộng sang châu Âu và châu Á. Khi du nhập sang các nước, mã lực hệ mét lại được ký hiệu khác nhau như: "PS" ở Đức, "CV" ở Pháp, "PK" ở Hà Lan. Về cơ bản, các đơn vị này xấp xỉ bằng mã lực cơ học (vào khoảng 98,6%) do chúng được đo bằng các đơn vị khác nhau.

Vì có sự khác biệt nên khi các hãng đua nhau sản xuất động cơ công suất lớn thì mọi chuyện trở nên rối rắm. Thậm chí, công suất động cơ được nâng lên gấp đôi khi chuyển đổi các hệ đo lường khác nhau. Ví dụ, Bugatti luôn cho rằng chiếc siêu xe Veyron 16.4 có công suất lên tới 1.001 mã lực thì ở bờ kia Đại Tây Dương, các kỹ sư Mỹ khăng khăng cho rằng nó chỉ có 980 mã lực theo hệ SAE.

Cách xác định công suất theo mã lực cũng là công việc phức tạp và tốn kém. Công suất động cơ mà các nhà sản xuất ghi trong bảng thông số kỹ thuật xe là công suất cực đại, nghĩa là công suất lớn nhất mà chiếc xe có thể đạt được tại vòng tua nhất định. Đường cong biểu diễn công suất theo số vòng tua máy luôn tồn tại một điểm cực đại, và giá trị công suất tại điểm đó là công suất tối đa của động cơ. Công suất thể hiện cho khả năng đạt vận tốc tối đa của chiếc xe nhưng nó không đại diện cho khả năng tăng tốc. Vì vậy, công suất cao chưa chắc xe đã "bốc" mà còn phụ thuộc vào mô-men xoắn và vòng tua máy.

Gần đây, các nhà sản xuất thường ghi công suất động cơ theo chữ viết tắt là "hp". Nhưng thỉnh thoảng, vẫn có hãng ghi "bhp" khiến nhiều người phân vân. Thuật ngữ "bhp" dùng để chỉ giá trị công suất xác định bằng lực kế hãm (brake horsepower). Lực kế hãm được gắn vào đầu trục cơ, sau đó, các kỹ sư sẽ hãm vòng quay để đo lực xoắn của trục cơ trong một khoảng thời gian nhất định. Thứ nguyên "bhp" vẫn được dùng rộng rãi tại Anh, nhưng ở Bắc Mỹ thì cách tính tổng công suất động cơ bằng mã lực (hp) của SAE (Hiệp hội Kỹ sư ôtô Mỹ) lại là cách tính tiêu chuẩn.

Trước 1972, giá trị công suất được đa số các hãng chấp nhận là "hp" theo tiêu chuẩn SAE. Thế nhưng, ngày càng có nhiều hãng đưa ra cách tính khác nhau để phục vụ lợi ích riêng. Có hãng nâng cao công suất để "nịnh" người mua thích công suất lớn nhưng có hãng lại giảm công suất để tránh mức bảo hiểm cao. Giữa các cách đo khác nhau cũng khiến nhiều người ngạc nhiên. Ví dụ, chiếc Chrysler 426 Hemi năm 1971 có công suất 425 mã lực nhưng khi đo lại theo chuẩn mới chỉ còn 375 mã lực.
Vì vậy, công suất mà nhà sản xuất đưa ra chỉ là giá trị tham khảo, còn muốn biết sức mạnh thực sự của chiếc xe, chỉ còn cách lái thử.
Mã lực cũng có thể được chuyển đổi thành các đơn vị khác. Ví dụ:
  • 1 mã lực tương đương 746 watts. Vì vậy, nếu bạn lấy một con ngựa 1 mã lực và đặt nó trên máy chạy bộ, nó có thể vận hành một máy phát điện tạo ra 746 watt liên tục. 
  • 1 mã lực (trong một giờ) tương đương 2.545 BTU (đơn vị nhiệt Anh). Nếu bạn lấy 746 watt và chạy nó qua một lò sưởi điện trong một giờ, nó sẽ tạo ra 2.545 BTU (BTU là lượng năng lượng cần thiết để tăng nhiệt độ 1 pound nước 1 độ F). 
  • Một BTU tương đương 1.055 joules, hoặc 252 gram calo hoặc 0.252 thực phẩm Calo. Có lẽ, một con ngựa sản xuất 1 mã lực sẽ đốt 641 calo trong một giờ nếu nó có hiệu suất 100%.

Chia sẻ mạng xã hội

Related Posts

Kế Tiếp
« Prev Post
Trước
Next Post »