Nếu bạn muốn phanh xe, hãy bắt đầu với lốp.

     Nghe tiêu đề chắc bạn cũng thấy khó hiểu nhưng sau đây chúng ta cùng nói về điều đó. Mặc nhiên bạn nghĩ nếu bạn muốn chiếc xe của mình dừng lại nhanh hơn, thì việc đầu tiên là bạn nâng cấp hệ thống phanh. Mặc dù điều đó có vẻ hợp lý, nhưng đối với việc lái xe hàng ngày nó có thể sẽ không ảnh hưởng đến khoảng cách dừng thực tế của bạn. Phanh là hệ thống chịu trách nhiệm chuyển năng lượng động học của chiếc xe đang di chuyển của bạn thành nhiệt (theo khoa học để giảm tốc độ), tuy nhiên lốp xe cuối cùng lại chịu trách nhiệm về chính tốc độ xảy ra.


Nếu bạn muốn phanh xe, hãy bắt đầu với lốp.

    Tất cả các xe chở khách hiện đại đều được trang bị hệ thống chống bó cứng phanh (ABS). Những gì hệ thống này làm là ngăn cản bánh xe của bạn từ bị khóa thành bó phanh cứng, nó cho phép bạn duy trì quyền kiểm soát của chiếc xe trong tình huống khẩn cấp. Nếu không việc bánh xe phía trước bị khóa thì cũng đồng nghĩa bạn sẽ mất khả năng lái. Hãy để ý rằng nếu bạn nhấn bàn đạp phanh trong bất kỳ chiếc xe mới nào, lúc này bạn sẽ nghe thấy bơm ABS làm việc, và bạn sẽ cảm thấy bàn đạp phanh rung khi ABS tạo tác dụng áp dụng cho mỗi bánh xe. Khi ABS được kích hoạt, điều này cho biết các hệ thống bánh xe trên xe của bạn đã ngừng quay, có nghĩa là bạn đã vượt quá lực cản tối đa của lốp. Nói cách khác, khoảng cách dừng của bạn bị giới hạn bởi lốp xe. Phanh của bạn có thể hoàn toàn có khả năng áp dụng thêm áp lực, tuy nhiên lốp xe lại bị mất độ bám, do đó việc áp dụng lực nhiều hơn lại không giải quyết được vấn đề.


Để hiểu lý thuyết đằng sau việc này thì, độ bám đường của lốp được thể bởi một phương trình sau: 

+ F = μ * N, trong đó "F" là lực tối đa mà lốp có thể tác dụng lên mặt đường, μ là hệ số ma sát của lốp, và N là lực pháp tuyền tác dụng lên lốp, chủ yếu là trọng lực tác dụng lên trên lốp xe. Công thức này chỉ ra khả năng phanh của một chiếc xe được quyết định bởi μ. Hệ số ma sát là 1,0 có nghĩa là chiếc xe có thể dừng lại ở 1 g. Hệ số ma sát là 0,7 nghĩa là chiếc xe có thể dừng ở 0,7 g (lưu ý: bỏ qua các lực bên ngoài trên N, chẳng hạn như áp lực). Với một chút toán học, chúng ta có thể xác định rằng một chiếc xe với lốp có hệ số ma sát là 1,0 có thể dừng lại từ 60 mph trong 120 ft ( tương đương với 97 Km/h trong 37m). Với ​​μ bằng 0,7, chiếc xe sẽ dừng lại trong gần 52m


- Chú ý:
+ Lực g hay lực G của một vật là một lực ảo dạng quán tính dùng để giải thích gia tốc tương đối của một vật khi đổi hướng hoặc thay đổi tốc độ so với khi rơi tự do. Đơn vị đo lực g ký hiệu là g. Cần phân biệt đơn vị đo lực g ký hiệu là g với gia tốc rơi tự do cũng ký hiệu là g và có giá trị bằng 9,8 m/s2. Lực G bằng 1 g tương đương với trọng lực tiêu chuẩn.

+ Lực G của một vật là 0 g trong một môi trường không trọng lực chẳng hạn như một vệ tinh bay xung quanh Trái đất và là 1 g của một vật đang nằm cân bằng trên mặt đất. Tuy nhiên, lực G có thể mạnh hơn 1 g nhiều ví dụ như đối với các tên lửa hoặc tàu lượn cao tốc đang tăng tốc.


ĐẾN ĐÂY NẾU BẠN NGHĨ MỌI THỨ BẠN ĐÃ ĐƯỢC BIẾT VỀ PHANH LÀ LỪA DỐI THÌ XIN ĐỪNG LO LẮNG VÌ: 

   Có lý do hợp lý là tại vì sao phanh lại có nhiều mức giá khác nhau đến vậy. Phải thừa nhận rằng sự quyến rũ và tên thương hiệu có thể đóng một vai trò, nhưng với những bộ phanh đắt tiền thì thực sự chúng có những lợi ích hơn không phải bàn cãi, như nhiều piston hơn hay đĩa phanh lớn hơn. Với những bố phanh có nhiều piston đồng nghĩa nhiều diện tích bề mặt ép vào đĩa phanh, khi đó bạn đã tăng lực ép cho nó, có nghĩa là người lái xe sẽ cần phải sử dụng ít lực hơn, và khi đó bạn sẽ có thể sử dụng các lực lượng lớn hơn trong các tình huống mà cần thiết hơn. Ngoài ra, với nhiều piston bạn sẽ có nhiều áp lực hơn đối với má phanh điều này đảm bảo mài mòn hơn. Nhiều Piston nên cho phép má phanh lớn hơn, và chúng cũng đảm bảo rằng toàn bộ má phanh duy trì tiếp xúc với đĩa phanh. Khi má phanh nóng, chúng sẽ phát ra khói và mảnh vụn, chúng di chuyển dọc theo miếng đệm khi đĩa phanh quay. Với phanh có thêm các piston nó sẽ giảm thiểu các triệu chứng này.


   Mặt khác, với phanh đãi lớn đống nghĩa nó cho phép phanh liên tục trong khoảng thời gian dài. Phanh và má phanh sẽ chỉ hoạt động hiệu quả ở một mức nhiệt giới hạn trước khi chúng bắt đầu kém hiệu quả nếu sự quá nhiệt xảy ra. Hiện tượng này được gọi là phai phanh. Nó là kết quả của việc má phanh quá nóng, do đó làm giảm lượng ma sát giữa má phanh và đĩa phanh, giảm khả năng phanh của bạn. Phanh lớn hơn có khả năng chịu nhiệt nhiều hơn, tản nhiệt lớn hơn, giữ được nhiệt độ mát hơn. Má phanh cũng được thiết kế để có hiệu quả trong một số ngưỡng nhiệt độ. Một tấm đệm phanh sẽ được thiết kế đàng hoàng thì có thể chịu được nhiệt độ cao hơn nhiều so với một tấm đệm được mua ngoài chợ. 


Đĩa phanh trên chiếc Ferrari đang bốc nhiệt

   Cuối cùng, nếu bạn muốn chiếc xe của mình có thể hoạt động không ngừng mà không phải lo lắng về việc phanh hỏng, hãy đầu tư vào một bộ phanh chất lượng. Còn nếu bạn muốn cải thiện khả năng rút ngắn khoảng cách khi phanh, cho dù ở đường đua hoặc trên các con đường công cộng hãy đầu tư một bộ lốp từ những thương hiệu đã có ưu tín và phụ hợp với con đường bạn đang đi.

   Ngoài ra, chăm sóc lốp cũng sẽ giúp xe bạn vận hành êm ái hơn, tiết kiệm hơn, lốp quá non chính là nguyên nhân dẫn đến nổ lốp nhiều nhất hiện nay, còn lốp quá căng đồng nghĩa với việc diện tích tiếp xúc kém, mài mòn nhiều hơn, giảm hệ số ma sát nhiều hơn, và trơn trượt nhiều hơn. Chúc các bạn lái xe an toàn.

Lốp xe Michelin

Thực hiện: Huy Vinh - KATA Việt Nam
Bởi Jason Fenske - Engineering Explained
and roadandtrack

Chia sẻ mạng xã hội

Related Posts

Kế Tiếp
« Prev Post
Trước
Next Post »